Gà chọi con mới nở nên được đặt trong khu úm sạch, đủ ấm và tiếp cận nước uống ngay khi đã khô lông, đứng tương đối vững. Sau khi làm quen với nước, có thể cho gà ăn thức ăn khởi đầu dành riêng cho gà con. Không nên dựa vào việc gà còn noãn hoàng để trì hoãn cung cấp nước và thức ăn một cách máy móc.
Gà chọi con mới nở ăn gì?
Lựa chọn phù hợp nhất là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh dành cho gà con ở giai đoạn khởi đầu, thường có dạng mảnh nhỏ hoặc vụn để gà dễ mổ và nuốt. Khi mua, người nuôi cần đọc nhãn sản phẩm, chọn đúng đối tượng và độ tuổi, đồng thời sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Thức ăn nên có các đặc điểm sau:
- Hạt nhỏ, đồng đều, phù hợp với kích thước mỏ của gà mới nở.
- Khô, không vón cục, không có mùi lạ hoặc dấu hiệu nấm mốc.
- Là khẩu phần hoàn chỉnh cho gà con, thay vì chỉ cung cấp một loại ngũ cốc.
- Được đựng trong máng thấp, sạch và đặt gần khu vực gà hoạt động.
Gà chọi con không cần một loại thức ăn “bí truyền” riêng trong những ngày đầu. Nhu cầu quan trọng nhất lúc này là khẩu phần cân đối, dễ ăn, nước sạch và môi trường úm ổn định. Khi gà lớn hơn, người nuôi mới điều chỉnh khẩu phần theo từng giai đoạn trong chế độ ăn cho gà chọi.
Không nên dùng cơm, thóc nguyên hạt, ngô hạt hoặc cám tự trộn đơn giản làm thức ăn duy nhất cho gà mới nở. Các loại này có thể không đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng của gà con đang phát triển. Thức ăn ướt cũng dễ ôi, bám bẩn và cần được dọn bỏ sớm nếu đã cho vào máng.
Gà mới nở có cần ăn ngay sau khi ra khỏi vỏ?
Gà con còn nhận dinh dưỡng từ phần noãn hoàng đã hấp thu trước khi nở, vì vậy có thể chưa mổ thức ăn ngay. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là nên chủ động bắt gà nhịn ăn hoặc nhịn uống. Khi gà đã khô lông và được chuyển sang khu úm, hãy bố trí sẵn nước sạch và thức ăn khởi đầu để gà tự tiếp cận.
Thời điểm gà bắt đầu ăn có thể khác nhau giữa từng con. Người nuôi nên theo dõi biểu hiện thực tế thay vì ép tất cả gà ăn theo cùng một mốc giờ.
Khi nào cho gà con uống nước?
Gà con có thể tiếp cận nước sạch sau khi đã khô lông, tỉnh táo và được đặt vào khu úm. Nước nên được chuẩn bị trước khi thả gà vào, đặt ở vị trí dễ nhìn thấy nhưng không nằm ngay dưới điểm nóng nhất của nguồn sưởi.
Yêu cầu đối với nước uống cho gà con gồm:
- Nước sạch, phù hợp để uống và không có mùi bất thường.
- Không quá lạnh hoặc quá nóng.
- Máng uống nông, chắc chắn, khó lật và không để gà lọt vào trong.
- Được thay khi có thức ăn, phân hoặc chất độn chuồng rơi vào.
- Luôn sẵn có, nhất là khi thời tiết nóng hoặc khu úm đang dùng nguồn nhiệt.
Có thể hướng mỏ của một vài con khỏe mạnh chạm nhẹ vào nước để chúng nhận biết vị trí máng. Không nhúng sâu đầu gà, không bóp nước vào miệng và không đổ nước cưỡng ép vì gà có nguy cơ sặc vào đường hô hấp.
Nước đường, nước pha mật ong, thuốc bổ, kháng sinh hoặc dung dịch điện giải không nên được dùng theo mẹo truyền miệng. Nếu cần sử dụng sản phẩm bổ sung, hãy làm theo đúng nhãn hoặc hướng dẫn của bác sĩ thú y. Với đàn lớn hơn, việc quan sát bất thường về lượng nước uống cũng là một phần quan trọng trong theo dõi tình trạng gà uống nhiều nước.
Cách cho gà mới nở ăn uống an toàn
Chuẩn bị khu úm trước khi cho ăn
Khả năng ăn uống của gà con chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi nhiệt độ, gió lùa, độ khô của nền và khả năng tiếp cận máng. Gà bị lạnh thường tụm lại, ít di chuyển; gà quá nóng có thể tản xa nguồn nhiệt, há mỏ hoặc uống nước nhiều hơn. Cả hai tình trạng đều có thể làm giảm lượng thức ăn tiêu thụ.
Người nuôi nên hoàn thiện cách bố trí chuồng và nguồn nhiệt khi úm gà chọi con trước khi đưa gà vào. Thay vì chỉ nhìn nhiệt kế, cần quan sát cách đàn gà phân bố trong khu úm để điều chỉnh môi trường.
Giúp gà nhận biết thức ăn
Trong thời gian đầu, có thể rải một lượng nhỏ thức ăn lên khay sạch, phẳng hoặc giấy sạch đặt gần máng. Màu sắc và tiếng động khi gõ nhẹ vào khay có thể thu hút gà mổ. Khi đàn đã biết ăn, nên chuyển dần sang máng để hạn chế thức ăn bị giẫm bẩn.
Chỉ cho lượng vừa đủ và bổ sung nhiều lần nếu cần. Thức ăn rơi xuống nền ẩm, lẫn phân hoặc có mùi lạ phải được loại bỏ, không đổ trở lại bao hay máng sạch.
Bố trí đủ vị trí ăn uống
Máng không nên đặt quá xa khu vực gà nghỉ, nhưng cũng không để ngay sát nguồn nhiệt hoặc nơi dễ bị chất độn chuồng phủ kín. Nếu đàn đông, cần bố trí nhiều điểm ăn uống để những con nhỏ, yếu hoặc chậm thích nghi không bị chen lấn.
Cách làm này là một phần của việc nuôi dưỡng gà chọi đúng theo nhu cầu từng giai đoạn, thay vì chỉ chú ý đến loại thức ăn.
Kiểm tra gà con có ăn uống bình thường không
Không nên đánh giá chỉ dựa trên việc thấy một vài con đứng cạnh máng. Hãy quan sát cả đàn và kiểm tra riêng những con nhỏ, đứng tách đàn hoặc ít vận động.
Dấu hiệu gà con đang thích nghi tốt
Một gà con khỏe thường có các biểu hiện:
- Tỉnh táo, phản ứng với âm thanh và chuyển động xung quanh.
- Có thể tự đứng, đi đến máng và mổ thức ăn.
- Uống từng ngụm rồi ngẩng đầu nuốt.
- Di chuyển xen kẽ với thời gian nghỉ, không nằm bệt liên tục.
- Diều có thức ăn sau một khoảng thời gian tiếp cận máng nhưng không căng cứng bất thường.
- Phân được thải ra và vùng hậu môn không bị phân khô bít kín.
- Không bị những con khác chen đến mức không thể tiếp cận thức ăn, nước uống.
Có thể kiểm tra diều bằng cách nhẹ nhàng cầm từng con, sờ vùng trước ngực lệch về bên phải. Diều mềm và có một lượng thức ăn cho thấy gà đã mổ. Cần thao tác nhẹ, nhanh và đặt gà trở lại khu úm để tránh làm lạnh.
Theo dõi theo đàn và từng cá thể
Trong những ngày đầu, nên kiểm tra đàn nhiều lần trong ngày, đặc biệt sau khi thay đổi vị trí máng, nguồn nhiệt hoặc thức ăn. Nếu có điều kiện cân theo dõi, hãy dùng cùng một cân và cùng cách đo để nhận biết xu hướng của từng con; không nên kết luận từ một lần cân đơn lẻ.
Một con không ăn có thể do yếu, lạnh, nóng, bị chen lấn, không nhìn thấy máng hoặc đang có vấn đề sức khỏe. Vì vậy, trước khi bổ sung thuốc hay mẹo kích ăn, cần kiểm tra lại môi trường úm và khả năng tiếp cận thức ăn, nước uống.
Dấu hiệu gà con cần được hỗ trợ thú y
Cần liên hệ bác sĩ thú y hoặc nhân viên thú y địa phương nếu gà con có một hay nhiều biểu hiện sau:
- Không thể tự đứng, nằm nghiêng hoặc liên tục ngã.
- Không uống, không mổ thức ăn dù đã được giữ đủ ấm và đặt gần máng.
- Lờ đờ, nhắm mắt kéo dài, phản ứng kém hoặc tách hẳn khỏi đàn.
- Miệng khô, mắt trũng, chân khô hoặc nghi ngờ mất nước.
- Thở khó, há mỏ kéo dài, phát ra âm thanh hô hấp bất thường.
- Bụng sưng, rốn ướt, rỉ dịch, có mùi hoặc không khép kín.
- Tiêu chảy rõ rệt, phân có màu hay mùi bất thường kéo dài, hậu môn bị bít.
- Chân duỗi sang hai bên, dị dạng hoặc không chịu được trọng lượng cơ thể.
- Nhiều con trong đàn cùng bỏ ăn, yếu hoặc chết bất thường.
Trong lúc chờ hỗ trợ, giữ gà ở nơi khô, yên tĩnh và có nhiệt độ phù hợp; đặt nước trong tầm với nhưng không cưỡng ép cho uống. Nên cách ly con yếu để tránh bị giẫm đạp, đồng thời vẫn bảo đảm nguồn nhiệt an toàn. Không tự dùng kháng sinh hoặc thuốc của người khi chưa xác định nguyên nhân.
Những lỗi cần tránh khi chăm sóc gà con những ngày đầu
- Chờ một khoảng thời gian cố định mới cho uống nước vì cho rằng noãn hoàng đã đủ.
- Nhúng toàn bộ mỏ hoặc bóp nước trực tiếp vào miệng gà.
- Chỉ cho ăn cơm, thóc, ngô hoặc một nguyên liệu đơn lẻ.
- Dùng thức ăn mốc, ẩm, có mùi lạ hoặc để thức ăn thừa lâu trong máng.
- Pha thuốc, đường, mật ong hay thảo dược vào nước theo kinh nghiệm truyền miệng.
- Đặt máng quá sâu khiến gà bị ướt, lạnh hoặc có nguy cơ lọt vào.
- Chỉ quan sát cả đàn mà bỏ qua những con nhỏ, yếu và không tiếp cận được máng.
- Tập trung vào thức ăn nhưng không kiểm tra nhiệt độ, gió lùa, nền ẩm và vệ sinh khu úm.
Tóm lại, thức ăn cho gà mới nở nên là khẩu phần khởi đầu hoàn chỉnh dành cho gà con; nước sạch cần được cung cấp khi gà đã khô lông và vào khu úm. Theo dõi khả năng đứng, đi lại, mổ thức ăn, uống nước, tình trạng diều và phân sẽ giúp phát hiện sớm bất thường. Gà yếu, mất nước, không đứng được hoặc đồng loạt bỏ ăn cần được hỗ trợ thú y thay vì xử lý bằng mẹo chưa có căn cứ.
